четверг, 30 апреля 2015 г.

Ապրե՜լ



Մաս առաջին

Ապրե՜լ…

- Քեզ հարկավո՛ր է ժպտալ, հարկավո՛ր է, որ դեմքդ մի քիչ պայծառ լինի, հասկանո՞ւմ ես ինձ:
- Մա՛մ, լա՜վ էլի, ի՞նչ ես ուզում:
Մայրը զգաց աղջկա հետաքքրքրասիրությունն իր հայելու առաջ պտտվող մարմնի կազմվածքի նկատմամբ:
Ձեռքերով շփեց կոնքերը, կուրծքը, ուղղեց սանրվածքը:
- Տեսնո՞ւմ ես ինչպես եմ պահպանվել, սովորի՛ր, հասուն աղջիկ ես, իսկ հագնվում ես սարերում ման եկող երկրաբանի նման, ի՞նչ է փող չունենք, թե՞…
Աղջիկը վեր կացավ, հավաքեց սեղանին մնացած սուրճի երկու բաժակը, շրթներկով ներկված ծխախոտի մնացուկներով լի մոխրամանն ու մինչ խոհանոց գնալը ցածր ասաց:
- Ավելի լավ է քիչ ծխես, խեղդեցի՜ր:
Խոհանոցից լսեց մոր զրնգուն, կյանքից գոհ ձայնը:
- Իսկ քեզ դուր եկա՞վ իմ նոր ընկերը, իրավաբանականի ուսանող է:
Պատասխան չստանալով մայրն մատների արանքում վառած հերթական ծխախոտը բարձր բռնած ինքը գնաց խոհանոց,
- Մա՛մ, նա իմ տարիքին է, քեզ չի սազում, հարևաններն ի՞նչ կասեն:
- Թքա՛ծ, գիտես ի՞նչ խորամանկն է, երեկ հասկացրեց, որ իրեն դուր են գալիս «Wolkswagen passat»  մեքենաները, կառնե՜մ, ձեռքս քարի տակ չէ, այսօր էլ ռեստորան ենք գնում:
- Մա՞մ, դու ինձ խոսք էիր տվել…
- Բավակա՞ն չէ փողերը ծախսես այդ բոմժերի, հաշմանդամների, որբանոցների, եկեղեցական այդ ձրիակերների վրա, ամուսնուս փողերը դրանց համար չեն, վայելի՛ր կյանքը, լսի՛ր մորդ, չե՛ս փոշմանի:
- Մա՛մ, ո՞ր ամուսնուդ:
- Բոլորի, հետո ի՞նչ որ հինգն են եղել, դա դեռ ոչինչ չի նշանակում:
Մայրը դերասանուհու շարժումով ոտքը դրեց խոհանոցի փոքրիկ աթոռին ու հաղթանակած հայացքով նայեց դստերը:
- Լա՜վ, կտա՜մ, բայց ճիշտ չես ապրում: Դու երբևէ ծիծաղած կա՞ս:
- Չե՛մ հիշում:
- Ի՞սկ լաց եղել ես, ես ինչ որ չեմ հիշում:
- Լա՞ց, այո մի անգամ, երբ տասներկու տարեկան էի, թաքուն լաց եմ եղել, զուգարանում:
- Ինչո՞ւ, չի կարող պատահի, որ ես քեզ նեղացրած լինեմ, դա բացառվո՛ւմ է:
- Դու ժամանակ չես ունեցել նեղացնելու, - կծու թե միամիտ ասված խոսքերը երևի տեղ չհասան:
- Ի՞սկ ով:
- Ամուսինդ, բռնաբարել էր ինձ:
- Ի՞նչ, ո՞ր մեկը, ստո՛ւմ ես, ասա՛,  որ ստում ես:
Աղջիկը կռացավ գետնից վերցրեց մոր մատներից ընկած դեռ ծխող սիգարետը, օգնեց մորը նստելու աթոռին ու երկար նայեց աչքերի մեջ:
Ի՞նչ տեսավ, ի՞նչ զգաց, չհասկացավ ու գրկելով մորն ասաց:
-Ստո՛ւմ եմ, մամ ջան, ստո՜ւմ եմ, հանգստացի՛ր, աչքիդ ներկը ծորացել է այտիդ…


Մաս երկրորդ

Ապրե՜լ, միայն ապրել…

«Հաղթանակի կամուրջ»… հասկանալի է անվան ծագումը, (միգուցե կյանքին հաղթած մահվան պատվին են այդպես անվանել), իսկ այ  «Կիևյան կամուրջ»-ի անունը անհասկանալի է, երևի պետք է լիներ «Հրաժեշտի կամուրջ»…իր կառուցման օրից քանի մարդ է հրաժեշտ տվել կյանքին…

Կամուրջի վրա երկուսով են:
Երկու տխուր հայացք, երկու մենակություն, դեպի ներքև նայող երկու զույգ աչքեր…
- Բա՜րձր է, գեղեցի՜կ,- ասաց աղջիկը: Վերևից էլ կարծես գետի հունը մի հարբած մարդ է գծել, համաձա՞յն ես:
- Չգիտե՜մ, - ասաց տղան:
- Այդ ո՞ւր ես նայում, ներքև նայիր, իրոք գեղեցի՜կ է:
- Մեքենային ձեռք չտան հանկարծ, կամուրջի սկզբում կանգնեցրինք, հարմար տեղ չէ:
- Մեքենա՞, մի՞թե դա մեքենա է, իր դարն ապրած, ինչո՞ւ ես անհանգստանում:
- Դե իմ ունեցածն էլ դա է, տեսել եմ մայրիկիդ մեքենան, լա՜վն է:
Տղան նայեց ժամացույցին:
- Ինչ որ տեղ ես շտապո՞ւմ: Այսօր մի տեսակ տխուր ես, բա՞ն է պատահել:
Տղան բացասական շարժեց գլուխը:
- Շտապո՞ւմ ես:
Նորից գլխով ասաց ոչ:
- Ես գիտեմ ինչպես բարձրացնեմ տրամադրությունդ, կսպասե՞ս մի քիչ, շատ քիչ համբերիր ու…
Աղջիկը վազեց դեպի կամուրջի հակառակ կողմում վաճառվող պաղպաղակի կրպակի կողմը:
«Գեղեցիկ է վազում, անհամբեր» - մտածեց տղան:

Երբ աղջիկը վերադարձավ տղան չկար:
Նայեց կամուրջից ցած, հետո վազելով  հատեց կամուրջի լայնությունն ու մյուս կողմից նայեց ցած:
Զանգահարեց տղայի համարով – անջատված էր:
Վախից լայնացած աչքերով նայեց դեպի տղայի մեքենայի կողմը:
Մեքենան չկար:
Ծիծաղեց, մի-մի փոքրիկ կտոր կծեց ամեն պաղպաղակից ու երկուսն էլ գցեց կամուրջից ցած…

Վերջաբան

Ապրե՜լ… Ապրե՜լ… Ապրե՜լ…

- Քեզ հարկավո՛ր է ժպտալ, հարկավո՛ր է, որ դեմքդ մի քիչ պայծառ լինի, հասկանո՞ւմ ես ինձ:
- Մա՛մ, լա՜վ էլի, ի՞նչ ես ուզում: Երեք երեխայի հետ քեզ ինչպես թողնեմ որ գնաս:
- Ես շատ անգամ եմ եղել ծովափում, հավատա, վայելի՛ր կյանքդ, լսի՛ր մորդ, չե՛ս փոշմանի:

* * *
Սև, լայնեզր գլխարկով, գեղեցիկ կազմվածքով մի կին էր նայում ծովին:
Քիչ այն կողմ երեք երեխաներ ծովավազից մարդ էին ծեփում ու նրանց ուրախ ձայները խառնվում էին ծովից եկող, ականջ շոյող ալիքների ձայներին:
Օրն ավարտվում էր ու հոգնած արևը հորիզոնում, իր վերջին ուժերով փորձում էր հարթեցնել ծովի մակերևույթը… ստացվո՜ւմ էր:

Կինն ավելի մոտեցավ ծովին ու ջուրը գուցե հաճույքից բարձրացավ մինչև ծնկները:
Կնոջ խիստ հայացքը սաստեց ջրին ավելի վեր չբարձրանալու համար:
Ձեռքը մտցրեց ցելոֆանե տոպրակից հանեց այրված մահվան վկայակաների մոխիրը:
Ափը բացեց, պարզեց քամուն:
- Հաջողությո՜ւն,- կարծես  ինքն իրեն ասաց:
- Շնորհակալությո՜ւն, - կարծես քամու ձայնը պատասխանեց:

Բարձրաձայն բղավեց.
- Երեխաներ, պաղպաղակ ուտելու ժա՛մն է, գնացի՜նք:
Երեխաները մոռացած ավազե մարդուն վազեցին դեպի տատիկը:

Ծովափը դատարկ էր կամ համարյա դատարկ՝ միայնակ կանգնած էր ավազե մարդը, որին քիչ հետո ծովի ալիքները կտապալեին ու կվերադարձնեին իր նախնական տեսքին՝ ավազահատիկների…


Ս.Ումառ-Հարությունյան

вторник, 28 апреля 2015 г.

Ամենածանր օրը





Մի քիչ նախաբան

Իմ Վիճակագրական վարչությունում աշխատած տարիները, որոնք ինձնից խլեցին լավագույն տարիներիցս երկուսը, իրենց ուրույն տեղն են զբաղեցնում իմ կենսագրության մեջ:
Ես սովորեցի կյանքին նայել թվերի աչքերով, թվերը վերածել դեպքերի, գտնել համաչափություններ ու կարողանալ համադրել կյանքի այս կամ այն ոլորտին:

Մի քիչ լիրիկա

Իմ Վիճակագրական վարչությունում աշխատած տարիներին, ես գտա աֆորիզմներին շատ մոտիկ արտահայտություններ, անհասկանալի երևույթների համաչափություն, որոնք էլ հետագայում ինձ մտածելու բավականին առիթ տվեցին:
Ես գտա, որ.
Աչքերն ունեն իրենց տիեզերքը:
Ծովի ջուրը աղի չէ, այլ մի քիչ թթվաշ:
Ամենաերկար ճանապարհը դա դեպի սիրելի մարդը գնացող վերջին քայլն է:
Որ Երևան քաղաքում կան հարուստ մարդիկ և փող ունեցող մարդիկ:
Որ կանանց գեղեցիկ նկարներով արտասահմանյան ամսագրերը նայող Երևանյան կանայք իրենց համարում են նվաստացած:
Որ Երևանի համարյա բոլոր քաղաքացիները հաճախ պարում են մենակ, բայց անպայման հայելու առաջ:
Տղաներ ծնվում են հիմնականում երկուշաբթի օրը:
Աղջիկներ՝ ուրբաթ:
Զույգեր ծնվում են հիմնականում հինգշաբթի գիշերը:
… Պարզել եմ, որ քեզ նվիրված մարդիկ նրանք չեն ովքեր ամեն կիրակի աղոթում են քեզ համար այլ նրանք ովքեր գիտեն թե քո սուրճի բաժակում որքան պետք է սուրճ կամ շաքարավազ լցնել, որ ժամին մատուցել:
Երեքշաբթին ամենածանր օրն է:
Չորեքշաբթին ամենաթեթևը…

Մի քիչ մենախոսություն

Ոչ մեկի մտքով չի անցել գտնել թե, որ օրն է ամենածանրը ու թվում է բոլորին, որ նման օր գոյություն չունի, բայց դա այդպես չէ:
Իմ վիճակագրական վարչությունում աշխատելու ժամանակ պատահմամբ հայտնաբերեցի, որ Երևան քաղաքի բնակչության հիմնական մասը՝ 87.4 % մահանում է երեքշաբթի օրը:
Ապշեցուցիչ է, բայց փաստ:
Չորեքշաբթի արթնանում ես ու մտածում.
« Մի հնարավորություն ևս մեկ շաբաթ ապրելու համար, հիանալի նվեր է Բարձրյալի կողմից…»

Մի քիչ իրականություն
Երեքշաբթի է:
Նման հիմար կամ գուցե ինձ խելացի թվացող մտքերով, առանց ուշադրություն դարձնելու արագաչափին, վառելիքը վերջանալու ազդանշան տվող դեղին լույսին, գրպանումս ընդամենը հազար դրամ, առանց բարդույթների իմ բնավորության հետ միասին, վստահ, որ դեռ այս փողոցում տեսախցիկ տեղադրված չէ սլանում էի Բուռնազյան փողոցով դեպի Բաղյան փողոց, սրտի կաթված ստացած, հիվանդանոցում պառկած ընկերոջս մոտ, , երբ լսեցի կարծես հարվածի ձայն:
Անմիջապես արգելակեցի:
Երևի անվադողս էր պայթել:
Իջա մեքենայից ու պտտվելով շուրջը տեսա, որ անվադողերը կարգին են:
Մայթին կանգնած էր տոնածառի աչք չշոյող խաղալիքի նման ժպտացող մի մանկահասակ տղա:
- Ե՛ս էի, լավ խփեցի չէ՞, չեմ վնասել ոչինչ, բայց այսօրվա հացիս կտորն էր, պանիրով:
Ցույց է տալիս մեքենայիս մոտ ընկած հացի կտորին:
Մոտեցա, չփախավ:
- Ինչո՞ւ խփեցիր, եթե հանկա՜րծ…
Ձեռքով ցույց տվեց ոտքերը մի կերպ քարշ տալով փողոցը դանդաղ անցնող մի հղի շան:
- Մե՜ղք է, բալիկ է ունենալու, չէ՞:
Լուռ մեկնեցի ունեցածս միակ  հազար դրամանոց թղթադրամը:
- Հաց ու երշիկ կառնես, կամ ինչ ուզում ես, ապրե՛ս:

Մեքենայիս շարժիչը  ոչ մի կերպ չենթարկվեց:
Մտքովս անցավ ընկերս, որ սպասում էր ինձ հիվանդանոցում, աչքերիս առաջ պտտվեց ու անհայտացավ վերջին հազար դրամանոցս, արդեն տեսադաշտից անհայտացած փոքրիկը…
Հիմար կամ գուցե ինձ խելացի թվացող մտքերով, որ Բարձրյալը հաճախ շշնջում է մեր ականջին այս կամ այն վտանգի մասին ու մենք չենք կարողանում լսել, ստիպված հարվածում է որ ուշքի գանք…  Փակեցի մեքենայի դռներն ու ձեռքերս գրպաններս դրած ճանապարհս շարունակեցի ոտքով:

Երեքշաբթի էր…

Ս.Ումառ-Հարությունյան
Երևան  27.04.2015 թ.

вторник, 21 апреля 2015 г.

Բանաստեղծություն



Երկա՞ր գնացի,
Չե՛մ հիշում
Հոգնեցի՞
Չգիտե՜մ,
Բայց հասա վերջապես:

Կախարդական աշխարհի դուռը
Փակված է փականով:
Դռան կողքը -
Կիսահանգա՜ծ, կիսավա՜ռ,
Մի օջախ է ծխահոտ,
Ինձնից առաջ ինչ որ մեկն է երևի,
Երկար սպասել դռան մոտ:

Նե՞րս է մտել
Ե՞տ գնացել
Ես չգիտե՜մ…
Ինչ էլ լինի ամեն դեպքում
Ես կսպասեմ
Գոնե մինչև առավոտ…

Այլ ելք չկա՝
… Տաքանում եմ ուրիշի
ձեռքով վառած կրակով:

Ս.Ումառ-Հարությունյան


Բանաստեղծություն



* * *
Ոտքերի տակ սայթաքող ասֆալտ
Ու հեռո՜ւ գնացող ճանապարհ…
Հասկանա՜լի է,
Բնակա՜ն է,
Աստծունը՝ Աստծուն,
Կեսարինը՝ Կեսարին,
…Անձրևի տակ հաշմանդամ մի տղա
Այտն է սեղմել ջութակին:

Փողոցը դատա՜րկ,
Հոգին՝ հաշմանդամ,
Բառերն ո՞ւմ համար են
Աստծո՞ւ,
Կեսարի՞ թե՞
Հաշմանդամի՞…
Ոչ մեկին հարկավոր չեն բառերը -
Այրված ձեռագրերով
Իրենց կոկորդն են լցրել
Դեպի Վե՛ր ձգված ծխնելույզները:

Թաշկինակն արյունոտ է հազից,
Ուսերին կարծես աշխարհի բեռը,
Ու փախել է անձրևից
Ո՞վ
Նվագող տղա՞ն թե՞  Տերը…

Նվագում է տղան -
Ոտքերի տակ սայթաքող ասֆալտ,
Հասկանո՜ւմ է,
Բնակա՜ն է,
Աստծունը՝ Աստծուն,
Կեսարինը՝ Կեսարին,

Անձրևի տակ մի տղա է հույսը դրել ջութակին:

Ս.Ումառ-Հարությունյան

понедельник, 20 апреля 2015 г.

Բանաստեղծություն



* * *
Ես ապրում եմ «արքայի» հետ
Վանդակավոր մի տուփում,
Ո՛չ, կներե՜ք՝ «արքաների»…
Ինձ «արքա»  եմ երազում,
Կողքս պառկած սև «թագուհին»
Ինչ-որ բան է մրմնջում…

Ի՞նչ աշխարհ է, չես հասկանում -
«Արքան» փախչում է «թագուհուց»,
«Ձին» ցատկո՛ւմ է,
«Փիղը»՝ թռչում,
«Նավակներն» էլ առանց «զինվոր»
նավարկո՜ւմ:

Արքաները ծեր են լինում,
Վավաշո՜տ,
Քինախնդի՜ր,
Թե ուզում ես արքա լինել
Պետք լինես դավադիր:

Էհ, «զինվո՛ր» եմ, «զինվո՛ր» մնամ՝
Կողքս՝ երկու «թագուհի»,
Սև են, կարմիր թե սպիտակ,
Ամեն դեպքում
Կի՛ն են, կի՜ն…

… Լինես սպիտա՞կ թե՞ սև «արքա»
Վերջդ «մատ» է լինելու,
Դու «զինվո՜ր» ես,  «զինվո՛ր» մնա
Ի՞նչ ես  այդպես բողոքում…

Ս.Ումառ-Հարությունյան

Բանաստեղծություն



* * *
Ինչո՞ւ ես հավատում
Կիթառի պղնձյա լարերի ձայնին  ու
Չես ընդունում  ծնկիդ վրա ավարտվող
Մատներիս ճանապարհը,
Ինչո՞ւ ես սիրում հինգշաբթին կամ
Տատիկիդ մաշվա՜ծ, բրդյա շալը:

Ինչո՞ւ չես սիրում խա՛նդը,
Անիմաստ վեճե՛րը,
Կոտրվող ամանեղե՜նը,
Բարձիդ ծաղկավոր երե՜սը…
- Ես Կի՛ն եմ,- ծիծաղում ես դու,

…Երբ քեզ պատմում եմ իմ երազը…

- Ես կին եմ  «Ճակատագիր» անունով,
Իսկ դո՞ւ՝ տղամարդ՝
Սատանան քո մեջ,
Ես գիտեմ ինչ եմ սիրո՜ւմ-չսիրո՜ւմ
Իսկ դո՞ւ… չգիտես:

Ս.Ումառ-Հարությունյան

Բանաստեղծություն



Դու ինձ հուշում ես ապրելու մասին,
Ես մտածում եմ
Ի՞նչպես հրաժեշտ տալ քեզ,
Պատռել բոլոր նկարներս, ձեռագրերս,
Ջնջել հուշերս…
Չտեսնել, արհամարել երևակայությանը,
Չլսել երևակայության
Բոլոր դռների բացվելու ու փակվելու ձայնը…
Կոտրել  քո անհարդար մազերն արտացոլող
Բոլոր հայելիները,
Աշխարհի բոլոր անհասկանալի աղոթքներով
Ծածկել արցունքոտ աչքերդ…
Հարբել, հարբել, հարբել…

Դու ինձ հուշում ես ապրելու մասին…
Ես մտածում եմ
Ի՞նչպես հրաժեշտ տալ քեզ:

Դու հարցնում ես.
- Բայց դու կգաս չէ՞…

Ու ապրում եմ դեռ…


Ս.Ումառ-Հարությունյան

воскресенье, 19 апреля 2015 г.

Գիշերային բլյուզ




Ինձ թվում էր շատ թեթև ես-
Ինչպես մտքերս բոլոր,
Ծանրությամբդ ինձ ճնշում ես
Հրեշտակ ի՛մ,  թևավոր:

Ցավեցնո՜ւմ ես, մի՞թե չես զգում
Գոնե թևերդ հանիր,
Գիշերն ինձ համար է երգում
Իր տխո՜ւր, լացեցնո՜ղ մեղեդին:

Ինչ-որ կապույտ բարձրունքից
Սի-մինոր է ցած ծորում,
Գիշերվա կեղծ գույներից
Բեկվելով արձագանքում:          

Առանց այդ էլ շա՜տ է տխուր
Ամբառ երգը գիշերվա,
Ի՞նչպես քարշ տամ բեռն իմ երկու
Մեղք չեմ արդյո՞ք, Հրեշտակ:

Շա՜տ տխուր է գիշերվա
Ցայգին հարող պահը,
Իջի՛ր, ինձ հետ լա՛ց եղիր,
Ինձ հետ կուլ տուր ցավը:

… Հրեշտակը ցած իջավ,
Թեթևացավ ու՜սս,
Չքվե՜ց, գնա՜ց, անհետացա՛վ
Գիշերային բլյուզը…


Ս.Ումառ-Հարությունյան

среда, 15 апреля 2015 г.

Խնդրանք իմ բոլոր ընթերցողներին

Խնդրում եմ
Այստեղ տեղադրված ցանկացած գործը կարդալուց հետո Անպայման արձագանքել այստեղ կամ իմ Ֆեյսբուքյան էջում
https://www.facebook.com/StepanUmar

Հարգանքներով Ձեր Ումառ-Հարությունյան

Կոչ - Խնդրում եմ մի քիչ ՆՐԲԱԶԳԱՑ եղեք

Խնդրում եմ մի քիչ զգոն եղեք

Այսօր Հայստանաբնակները իրենց լավ օրերը չեն ապրում և դրան գումարած, երբ արտասահմանի մեր հայրենակիցներից գալիս են Ցուցումներ.
Սա այսպես չէ, Սա այնպես չէ,
Ասյսպես մի արեք, Այնպես մի արեք,
Սերիալներ մի նայեք
Մտավորականությունը կույր է,
Մշակույթը աղավաղված է….
Կարելի շարունակել ու ժամերով գրել այս թեմայի մասին, բայց

ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՄ ՄԻ ՔԻՉ ՆՐԲԱԶԳԱՑ ԵՂԵՔ

Մի մոռացեք, որ ցանկացած պարագայում Հայաստանում առաջին ու հուժկու հարվածը ՛՛ուտելու՛՛ ենք «և ուտում ենք» մենք՝  այսօրվա Հայաստանաբնակներս ու մենք ենք, որ այսօր ՛՛Լավ՛՛ կամ ՛՛Վատ՛՛ պահում ենք Հայրենիքը, որը գտնվում է ՛՛Լինել – Չլինելու՛՛ սահմանագծին:
Պետք չէ անընդհատ քարկոծել, մեղադրել…
Պետք չէ պատեհ, անպատեհ օրինակ բերել թե ինչպիսին է կյանքը ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում…
Մենք գիտենք թե ինչպիսի կյանքով եք ապրում Դուք այդտեղ, ապրե՛ք,
Աստված Ձեզ Երկար կյանք տա,
մեզ էլ՝ Համբերություն:
Վաղ թե ուշ, ես չգիտեմ, բայց ՀԱՍՏԱՏ ամեն ինչ ընկնելու է իր տեղn ու այն ժամանակ Հայրենիքը վայելելու հաճույքը տրված է լինելու Ձեզ, Ձեզ, որ հնարավորություն ունեք Աշխատելու, գումար ետ գցելու, մարդավայել  հանգստանալու… իսկ մենք այն ժամանակ պայքարելուց ու ներվային սթրեսներից արդեն սպառված ենք լինելու:
Այնպես որ
Խնդրում եմ հաշվել, որ ամեն ինչ այստեղ՝ Հայաստանում, մեր ձեռքերով, մեր առողջության հաշվին,  կատարվում է  Համայն Հայության համար, ու մի քիչ
ՆՐԲԱԶԳԱՑ ԵՂԵՔ

Հ.Գ.
Կանադահայ մի գործարարի (Հասկանալի պատճառներով չեմ գրում անուն ազգանունը), որը շատ էր հավանում իմ գործերը, առաջարկեցի իր հովանավորությամբ տպագրել իմ գործերից մի քանի գիրք ու ողջ հասույթը Իր անունից փոխանցել Հայաստանի որբանոցներին, մանկատներին (չնայած ինքս երկար ժամանակ է, որ չեմ աշխատում):
ՉԵՄ ԿԱՐՈՂ ՊԱՏԿԵՐԱՑՆԵԼ ՁԵՐ ԴԵՄՔԻ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅՈՒՆԸ, ԵՐԲ ԿԱՐԴԱՔ ՆՐԱ ՊԱՏԱՍԽԱՆԸ
« Հարգելի Ս.Ումառ-Հարությունյան, Ձեր առաջարկը շատ հետաքրքրեց ինձ բայց և զարմացրեց, քանի որ Ձեր առաջարկության մեջ ես նույնիսկ մոտավոր չտեսա ինձ հասանելիք հասույթի չափը: Կատարեք ճշգրիտ հաշվարկներ, որ հնարավոր լինի քննարկել այդ հարցը
Հարգանքներով     Շ. Հ. »

ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՄ ՄԻ ՔԻՉ ՆՐԲԱԶԳԱՑ ԵՂԵՔ


Ս.Ումառ-Հարությունյան

понедельник, 13 апреля 2015 г.

Աչքերը տխո՜ւր

* * *
Դու բարկացե՛լ ես, գուցե նեղացե՜լ
Կամ էլ երեսդ թեքե՛լ ես ինձնից
Որ փորձ եմ արել մոտենալու քեզ՝
Օգտվել բարձյալիդ սեղանից…

Աստվա՜ծ իմ, ինչո՞ւ այս մոլորակում
Այդքա՜ն տխուր են աչքերը մարդկանց,
Ինչո՞ւ է ցավը - մեզ տրված կյանքում
Այսքան ահռելի ծանրացած…

Ինչո՞ւ է կյանքը այսքան կարճ տևում՝
Իրիկնային ցողի նման գեղազարդ
Երբ ամեն մի տապից հետո, ցավեցնո՜ւմ
Գլորվում է, ընկնում  ցած…

Մարմինները մեր  ինչո՞ւ են թոշնում,
Երբ Հոգիները  մնում են ջահել,
Շատ խնդիրներ կան, որոնք չես տեսնում
Բայց բարկացե՜լ ես, նեղացե՜լ…

Հա՛ցն հանապազօր ինձ էլ չուղարկե՛ս,
Ո՛չ էլ պարտքերս ներիր անվարան,
Մի խնդրանք ունեմ, գուցե կատարես
Հետո ինձ տանես փորձության…

Վերցրո՛ւ աչքերիս կաթիլը փայլող                  
(Ուրիշ էլ ոչինչ չունեմ աշխարհում)
Նրանով օծիր շուրթերն իմ Սիրո
Հավատա, դա է մնայուն…

Ս.Ումառ-Հարությունյան





воскресенье, 12 апреля 2015 г.

Մահն ի՞նչ է որ

* * *
Երկարաոտ արագի՞լն է
Թակում սիրտդ՝ մազերիդ նման ճերմակ,
Թե՞ կարապն իր վերջին երգի
Փո՛րձն է անում հուսահատ…

Ամեն դեպքում կարծես մահվան
Հրովարտակ ես ստանում,
Փակում ես դո՛ւռ ու պատուհա՛ն,
Ձգվում մահվան անկողնում…

Կապո՜ւյտ, դեղի՜ն, խորհրդավո՜ր
Ծաղիկների փոխարեն,
Քեզ ծածկում են քո սևագիր
Ձեռագրերով հայերեն:

Տանդ բոլոր հայելիները
Ծածկվո՛ւմ են նուրբ շղարշով,
Ժամացույցի սլաքները
Քարանում են դողալով…

Ներկաների համար մի տխուր պատրանք,
Ծածկված հայելիներ,
Ժամանակի կանգ,
Զգույշ քայլերից տնքող
Հի՜ն մանրահատակ,
… Ու մաղձն է մեղմիկ երգով օրորվում
Մայրամուտի մուգ
Գույներին պառկած:

… Մահն ի՞նչ է որ,
Երբ չեն խաղաղվում կրքերդ ցավոտ,
Երբ դեռ չե՛ն սառել
Մեղմությա՜մբ,
Սիրո՜վ,
Լցված տանջանքով
Շրթունքներդ տաք,,
… Երբ հավասարվում են իրենց արցունքով
Հա՜յր, մա՜յր, քո՜ւյր, եղբա՜յր,
Պոռնի՜կ,
Հրեշտա՜կ…

Մահն ի՞նչ է որ…
Ադպես տիրաբար  անկոչ հյուրի պես
Բազմի սնարիդ,
Ոչի՛նչ,
Ընդամենը մի
Լպիրշ, անատամ
Ծերուկ ստրկամիտ…

Ս.Ումառ-Հարությունյան


пятница, 10 апреля 2015 г.

Դու կարո՛ղ ես խեղդել ճի՛չը


Դու կարո՛ղ ես խեղդել ճի՛չը
Կրքից քրտնած ափերում,
Երբ սպասումից հանկարծ վի՛շտը
Բռնկվո՜ւմ է, հրդեհվո՜ւմ:

Դու կարո՛ղ ես այդպես մեռնել
Աչքերի մեջ մի կնոջ,
Որին երկա՜ր ես սպասել
Սփոփանքի մուտքի մոտ…

Ու Սպասումդ  դառը համով
Երազի պես երկնային,
Մինորային ակորդներով
Կհեծեծա դառնագին:               

Կրծքից Նրա, կսահի վար,
Ուր հոգո՜ցն ծին առնում,
Կանհետանա վայրկենաբար
Գիշերվա մութ երախում:

Շողի վրա շո՜ղ կծնի,
Առագաստն արյունամած,
Աչքերումդ պա՛ր կպարի
Կի՛րքը – Սպասմանը գրկած…

… Դու կարող ես այդպես մեռնել
Աչքերի մեջ մի կնոջ,
Որը քեզնից քունդ է խլել
Ու երազներդ բոլոր…

Ս.Ումառ-Հարությունյան




понедельник, 6 апреля 2015 г.

Անցյալը...

* * *
Չեն արբում օղո՜ւց,
Նրբօղո՜ւց,
Գինո՜ւց,
Արբում են առանց ծամելու Օրը կուլ տալուց,
Ու Օրը կարծես իր մահկանացուն
Գտնում է քո՛ մեջ՝
Մնում քո՛ ներսում:

Դավում են քեզ - քո մեջ
Անցած Օրերը բոլոր
Չես դիմանո՜ւմ, բղավո՛ւմ ես
- Բա՛վ է, կանգնի՛ր,
Դադա՛ր տուր,
Մի՛ ավերիր անցյալիս պատնեշները  զորավոր,
Իմ անցյալում և Սրբեր կան
Եվ Հուդաներ մեղավոր:

Բայց թռչում է Օրը ետ
Հանց խելագար մի հեղեղ,
Արթնացնում է վաղուց քնած
Մտքիդ հետքերը նսեմ…
Օ՜րը…
Անքուն խղճիդ հետ…

Շատ ես թակում
Բոլոր դռներն անխնա,
Ու խնդրում ես, որ Օրը
Մի քիչ դանդաղ ընթանա:

Այդպես արբած կամ դավադիր քո հոգով,
Կուրծք ու ճակատ ծեծելով,
Հասկանում ես անպայման,
Որ անցյալը ենթակա չէ փոփոխման,
Որ անցյալ չե՛ն նկարում
Չե՛ն պատկերում ոչ մի կերպ…

…Բավական է վեր կենալ
Ու քեզ նայել հայելու մեջ…

Ս.Ումառ-Հարությունյան



суббота, 4 апреля 2015 г.

Այդպես էլ պոետ չդարձա



Դու գրում ես.
«Խավարի մեջ խարխափելով…»
Ես գրում եմ
- Անցնո՜ւմ էի մթան միջով…

Դու գրում ես
«Ինձ կլքե՜ս, կհեռանա՜ս,
Ես կմնամ կարոտով»
Ես գրում եմ
- Ես Վախճանն եմ տեսնում իրոք
Հոխորտացող երախով:

Դու գրում ես
«Կհեռանա՜ս կմոռանա՜ս,
Էլ չեմ լինի քո սրտում»
Ես գրում եմ
- Դու ապրում ես իմ սենյակի
Ծխնելույզի արմունկում:

Դու գրում ես
«Ա՜խ, թող ձեռքս քո ճաղատին
Մոտենա,
Թո՛ղ կուրանան աչքե՜րս…»
Ես գրում եմ
- Փշատենու բուրմունքով
Քո վարսերում, վալս են պարում
Մատներս:

Դու  գրո՛ղ ես սիրելիս,
(Կարծեմ նաև պարուսույց)
Պոետուհի ես հայտնի,
Ես անճարակ ու անհույս
Օգտատեր եմ Ֆեյսբուքի:


Ս.Ումառ-Հարությունյան

Կիրակնօրյա


Ուզում ես արբե՜լ…
Չգիտես ի՞նչով,
Չգիտես ի՞նչպես,
Ուզում ես ինքդ քո մեջ խենթանալ,
Որ Ժամանակի զազրելի ձեռքը
Քո միջից անհետք հեռանա:

Ուզում ես արբե՜լ
Չգիտես ի՞նչով,
Չգիտես ի՞նչպես,
Ուզում ես լսել
Կիսաքուն քամու խռմփոցը խուլ,
Ուզում ես լսել ե՛րգը ճնճղուկի,
Ուզում ես աչքերդ անընդհատ ծակի
Խնկարկու Աստղիկի փայլը ստինքների,
Ուզում ես արբե՜լ, չես ուզում լսել
Մահին մոտեցնող վայրկյանաչափի
Քայլը ահռելի:

Ուզում ես արբե՜լ
Ուզում ես մեղմե՜լ
Հողին մերձեցող ոտքիդ տառապանքը,
Որ բիբերիդ մեջ էլ չծիծաղի
Դարի մեղավոր սիրտը սնուցող
Խարդախ ու անխիղճ Ժամանակը:

Բարձրացնում ես երազանքիդ գավաթը լի
Բառերո՜վ
Հույզերո՜վ
Մտքերո՜վ…
Ու խլում է քո գավաթը քո ձեռքից
Ժամանակն իր զառամյալ մատներով:

Խորհրդավոր կապույտից,
Վարդի գույնից նոր ծնված,
Մի երա՜զ է կաթկթում
Պոեզիայի գրքից բաց…

Փշուր-փշուր են լինում հատակին
Բառե՜րդ
Հույզե՜րդ
Մտքե՜րդ՝ մանկան մարմնի պես անաղարտ,
Չգիտես ի՞նչու,
Չգիտես ի՞նչպես,
Ուզում ես արբել անընդհատ…


Ս.Ումառ-Հարությունյան

Ռեքվիեմ



Երբ վիճում են անընդհատ
Ցավն ու Պատրանքը,
Ժամանակն էլ արդեն նրանց չի՛ բուժում,
…Համոզվում ես, թե  որքա՞ն երկա՜ր է կյանքը,
Երբ ուրախություն այլևս չի բերում:

Հավերժ չէ Լուսնի տակ
Աշխարհ եկած մարդը,
Կարիք կա՞ կրկնել  անընդհատ,
Մեկը սև՛ն է նախընտրում, մյուսը սպիտակը
Ու Լռությո՜ւնն է բղավում շարունակ:

Սպիտակի ու Սևի բախումն անդադար
Ստիպո՛ւմ է անընդհատ պայքարել,
Մթում բոլորը նմա՜ն են իրար,
Ցերեկով - սարսափում ես աչքերդ բացել:

Հայացքդ ծա՜նր
Սահում է սպիտակ ստեղներով -
Ո՛չ մի կերպ, առանց սև չի ստացվում մեղեդի,
Երջանիկ ես դառնում այնքանով՝
Որքանով երկարում է մենության ուղին:

Բղավո՛ւմ ես
- Մարդի՜կ, մի՛ փակեք կափարիչը,
Ես սև ստեղներից  չե՜մ մաքրել փոշին …
Դեռ չեմ ավարտել ես իմ մեղեդին
…Ցերեկվա կուրծքն է պատռում քո ճիչը
Եվ ուրիշ,
Եվ ուրիշ
Ոչի՜նչ…


Ս.Ումառ-Հարությունյան